Definitie van een portret - Welke soorten portretten zijn er?
Definitie van portret eenvoudig uitgelegd
Veel mensen vragen zich af wat een portret eigenlijk is? Portret is afgeleid van het Franse woord en wordt begrepen als een portret of een fotografische opname van een persoon.
Wil je niet alleen weten wat een portret is, maar ook je eigen foto laten tekenen? Portret laten tekenen op basis van een foto – direct online samenstellen.
Meer informatie: Wat is tekenen?
Bij de uitsnede van een portret wordt het hele lichaam, een borstbeeld, het hoofd of alleen het gezicht van de persoon afgebeeld. Het doel is om de focus zoveel mogelijk op het gezicht of de ogen van het model te leggen, om de persoonlijkheid tot uiting te brengen. Een voorbeeld van een portretfoto is een pasfoto.
Het is ook de taak om afwezigen te 'vertegenwoordigen' of een herinnering aan een persoon te bewaren. Het portret werd in de loop van zijn ontwikkeling op verschillende manieren erkend.
Hoe schrijf je "portret" correct?
In het Duits schrijf je "portret" precies zo: "portret". Het verwijst naar een schilderij, een tekening, een foto of een andere artistieke weergave van een persoon, waarbij doorgaans het gezicht en de uitdrukking van de geportretteerde centraal staan.
Welke soorten portretten zijn er?
Ze worden onderscheiden naar de vorm van de weergave
- Portret met hoofd: het hoofd is te zien, inclusief de hals
- Buste: weergave van de schouders en een groot deel van het bovenlichaam, als voortzetting van het hoofd en de hals
- Borstbeeld: weergave van het grootste deel van het bovenlichaam met de armen geheel of gedeeltelijk
- Halfbeeld: het lichaam van de persoon wordt tot aan de taille getoond
- Knieportret: de geportretteerde wordt tot aan de knieën getekend
- Volledig portret: weergave van de getekende persoon in zijn geheel
Ook wordt er onderscheid gemaakt naar de mate van draaiing
- Vooraanzicht: het gezicht wordt van voren getoond
- Halfprofiel: het portret wordt slechts half van de zijkant geschilderd
- Driekwartaanzicht: één kant van het hoofd is volledig zichtbaar, de andere kant sterk verkort
- Profiel: het gezicht is half naar de zijkant gedraaid afgebeeld
De kunstgeschiedenis van het portret
Al rond 500 voor Christus werd de kunst van het portret in het oude Griekenland beoefend. De mens als individu trad in de middeleeuwen op de achtergrond van het geloof. Hierdoor veranderde de stijl van het kunstportret. Bijvoorbeeld werden kleine portretten in bijbelse scènes opgenomen om de schenker van het kunstwerk (paus of bisschop) te tonen.
In de middeleeuwen was de weergave van een mens in eerste instantie gericht op idealisering en transcendente werkelijkheid. Hij wordt op een omvattende, tijdloze, in de ogen van God aangename wijze en in een vorm waarin alles wat toevallig of onbelangrijk is, is weggelaten, afgebeeld.
In de late middeleeuwen werd de beeldruimte gevuld met informatie naast de gevisualiseerde elementen zoals namen of monogrammen, wapenschilden, onderscheidingen en deviezen van de afgebeelde persoon, evenals het jaar van verschijning.
De beginfase en hoogtepunten van de portretkunst
Het doel van de machtigen in de vroegere 'portretten' uit de kunstgeschiedenis was om deze op muntreliëfs af te beelden, hun verspreiding te bevorderen en hun 'macht' met standbeelden te tonen. Het streven naar onsterfelijkheid door de weergave van het gezicht was van groot belang en uitte zich in de oudheid in mummiekappen en mummieportretten.
In de afgelopen eeuwen hebben een groot aantal schilders, fotografen, beeldhouwers en filmmakers bijgedragen aan het creëren van een grote diversiteit aan weergaven. In de middeleeuwen en de renaissance waren er zeer strenge regels voor hoe iemand volgens zijn of haar rang moest worden afgebeeld. Pas in de loop van de tijd veranderden deze regels en werden ze, uiterlijk met de Franse Revolutie, steeds minder relevant.
De transformatie van de portretkunst in de renaissance
De hoofdtaken van de renaissancekunst in de 14e, 15e en vroege 16e eeuw waren de weergave van religieuze, wereldlijke en mythologische scènes als boodschap. Ze leenden zich het beste voor publicatie in enorme muurschilderingen en monumentale sculpturen.
De Mona Lisa is het beroemdste portret van de Italiaanse renaissance, geschilderd door Leonardo da Vinci toen hij 50 jaar oud was.
De ontwikkeling van de portretkunst
De koopmanswelvaart van de Italiaanse stadstaten en enkele Noord-Europese havensteden leidde tot de kunstenaarselijke wedergeboorte die we kennen als de renaissance.
Vanaf dat moment werden naast kerkelijke opdrachten voor muurschilderingen, beelden en andere kunstwerken ook welgestelde heersers en burgers in heel Europa belangrijke mecenassen van de beeldende kunst, en met name van het renaissanceportret.
Portretten uit de proto-renaissance (13e-14e eeuw)
De Byzantijnse kunst had een sterke invloed op de Italiaanse gotische kunst. Deze kenmerkte zich door een lineaire, platte stijl met opvallende composities, vooral bij de weergave van de Passie van Christus. In die tijd begon men ronde, realistische gezichten en figuren te schilderen.
Vier principes kenmerken de schilderkunst van de vroege renaissance (ca. 1420-1520)
- Een eerbiedige bewondering voor de Griekse oudheid
- Het geloof in het humanisme
- De beheersing van het lineair perspectief
- Het respect voor de naturalistische weergave van de menselijke vorm
De Noordelijke renaissance (1420-1520)
De kunst was pragmatisch en nuchter. Ze was gebaseerd op twee beslissende principes:
- De ontdekking van olieverf, waarmee een portret eindeloos kon worden bijgewerkt en daarmee een unieke helderheid van details mogelijk werd
- De waardering voor het lineair perspectief en de verfijnde schaduwwerking
Wil je je eigen motief laten uitvoeren? Laat bij Sketchus een portret op basis van een foto tekenen.