Wat is een beeldanalyse? Beeldverklaring Kunst
Wat is een beeldanalyse?
Een beeldanalyse combineert de beschrijving van een beeld met het onderzoeken van de vormgeving, de inhoud en de historische context.
Welke beelden kun je beschrijven?
Je kunt foto's, schilderijen en grafische beelden beschrijven. Door beeldanalyse leer je welke kenmerken een beeld bepalen en kun je beter begrijpen wat de kunstenaar wilde uitdrukken. Dit alles komt tot uiting in de dynamiek en de werking van het beeld.
Beeldanalyse kunstvoorbeeld
Als je naar een beroemd kunstwerk kijkt, ben je vaak eerst overweldigd en weet je niet precies waar je moet beginnen, terwijl iedereen beelden kan analyseren. Maar hoe begin je:
Je begint met de beschrijving van het kunstwerk en kijkt wat er op het beeld is afgebeeld. Wat staat centraal? Welke details vallen op? Ook de titel en de naam van de kunstenaar spelen een rol, evenals de datum waarop het werk is ontstaan.
Daarna kijk je naar de uitwerking van het beeld. Welke kleuren zijn gebruikt? Hoe werken deze kleuren in contrast met elkaar? Hoe worden licht en donker in het beeld gebruikt? Welk materiaal is gebruikt? Afhankelijk van het beeld en de culturele context kunnen kleuren verschillende associaties oproepen, bijvoorbeeld:
o Rood kan staan voor gevaar, bloed, liefde, passie
o Blauw voor kalmte, rust, frisheid
o Groen voor natuur en hoop
o Geel kan staan voor kracht, warmte, geluk, jaloezie
o Wit kan staan voor zuiverheid, onschuld, perfectie
o Zwart kan staan voor rouw, beklemming, afsluiting
In de volgende stap plaats je het beeld in een beeldvorm of gebruikscontext:
o Grafisch beeld
o Nieuwsbeeld
o Poster
o Film
o Reclame
o Beeldende kunst
Tegelijkertijd kun je zien of er tekst aanwezig is. Op dit punt kun je ook interpreteren hoe je het waargenomen kunt beoordelen. Aan wie is het beeld gericht? Wat is de betekenis van het werk? Waarom is het gemaakt? Hoe zou het publiek van die tijd het beeld hebben waargenomen, en hoe werkt het vandaag?
Verder kun je de intentie van de kunstenaar beschrijven en je afvragen of de gekozen titel van het werk begrijpelijk is.
Het slotgedeelte bestaat uit een korte samenvatting van de belangrijkste kenmerken. Een eigen interpretatie kan dit aanvullen, maar moet zich baseren op concrete waarnemingen van het beeld. Uitspraken over de intentie van de kunstenaar moeten als interpretatie herkenbaar blijven, tenzij er historische bewijzen voor liggen.
Algemene gegevens:
Het beeld „De eed van de Horatii“ is een olieverfschilderij van Jacques-Louis David. De catalogus van het Louvre dateret het werk op 1784; in 1785 werd het tentoongesteld op de Parijse Salon. Het schilderij is 3,30 m hoog en 4,25 m breed en behoort tot de collectie van het Louvre in Parijs.
Beeldbeschrijving:
In het schilderij bevinden zich negen personen, die kunnen worden onderverdeeld in twee personengroepen. Aan de linkerkant van het schilderij zie je drie jonge mannen
Ze strekken hun armen uit om de eed af te leggen en zetten elk een been naar voren.
De uitrusting die de jonge mannen dragen, omvat helmen, een mantel en een gewaad. Het gaat hierbij om Romeinse gevechtskleding. Een van de jonge mannen houdt bovendien een speer vast en alle drie hebben ze hun gezichten opgeheven naar een oudere man die een rood gewaad draagt met drie zwaarden in zijn uitgestrekte linkerhand. Aan de rechterkant van het beeld zie je drie vrouwen en twee kinderen die zitten en een zeer bezorgde blik hebben. Twee van de vrouwen leunen tegen elkaar aan en proberen elkaar te troosten, de derde vrouw buigt zich over de kinderen.
De kleding van de vrouwen bestaat uit een lang, soepel gewaad.
Tijdsindeling:
De kleding en architectuur verwijzen naar een antiek thema, hoewel het schilderij aan het eind van de 18e eeuw is ontstaan. Volgens een legende gaat het om een gevecht van de drie zonen van de Horatii uit Rome tegen de drie curiaten uit Alba. Het gevecht diende om de rivaliteit tussen de twee steden te beëindigen. Op het beeld worden de drie zonen van de Horatii getoond, die hun vader zweren te zegevieren of te sterven. De verheven houding van de vader kan worden geïnterpreteerd als een plechtige bekrachtiging van de eed.
De rouwende vrouwen en de kinderen vormen een emotioneel tegenwicht voor de vastberaden houding van de mannen.
De zuilen en bogen doen denken aan antieke architectuur. De duidelijk gestructureerde ruimte omlijst de figurengroepen.
Kleur:
De kleurstelling is overwegend ingetogen: oker- en bruintinten bepalen vooral de ruimte. Hoe verder je in de achtergrond kijkt, hoe donkerder de kleuren worden. Als je naar de kleding van de personen kijkt, zie je deze in rood, blauw en wit. Het beeld lijkt zeer naturalistisch getekend, maar vooral de rode tuniek en de rode mantel vallen op. Rood zou in dit geval kunnen staan voor agressie en ondernemingsgeest. Want de vrouwen dragen in vergelijking zwakkere kleuren zoals roze, geel of wit.
Licht:
De lichtstraal valt van linksboven in; dit is goed te zien aan de muur op de achtergrond. De twee figurengroepen worden door het invallende licht duidelijk op de voorgrond geaccentueerd. De schuine schaduwen van de drie zonen verduidelijken de richting van het invallende licht. Een religieuze betekenis van het licht zou een mogelijke interpretatie zijn, geen vastgestelde uitspraak. Op de achtergrond wordt zeer sterk verduisterd, waar ook geen natuurlijk licht meer bij kan.
Lichaam en vormen:
De lichamen van de personen zijn duidelijk van elkaar gescheiden. De tegels zijn eveneens duidelijk door hun lijnen van elkaar gescheiden. Alleen op de achtergrond is de muur niet eenduidig te zien. De rechte lijnen van de mannengroep wirken markant, terwijl de vrouwen worden gekenmerkt door zachtere, rondere vormen. Alles bij elkaar genomen oogt het beeld strak en richt het zich op het belangrijkste.
Mate van realiteit:
De lichamen en materialen ogen grotendeels realiteitsgetrouw. De streng geordende compositie oogt tegelijkertijd als een geregisseerde buigencène. Het beeld vormt een antieke legende; het documenteert geen waargenomen gebeurtenis.